Ostatnio pojawiły się twierdzenia, że aby Polacy pracujący w Wielkiej Brytanii nie musieli dopłacać PIT w Polsce, powinni w kraju założyć firmę, wybierając opodatkowanie 19-proc. liniowym PIT. Wtedy po powrocie do Polski nie będą musieli już dopłacać podatku. Niestety tej teorii nie potwierdzają eksperci podatkowi. Uważają, że taki ruch jest metodą na unikanie opodatkowania w Polsce. Jednak nie można liczyć na to, że podatku nie zapłaci się wcale.

Założenie firmy w Polsce i wyjazd do Wielkiej Brytanii nie rozwiąże problemu płacenia podatku w Polsce.

– Nie rozwiązuje to problemu dodatkowego opodatkowania zagranicznych dochodów w kraju, lecz może ten problem nieco zmniejszyć – wyjaśnia dr Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i adiunkt Uniwersytetu Warszawskiego. Dodaje, że korzyść może polegać na tym, że do zapłacenia w Polsce pozostanie jedynie różnica pomiędzy podatkiem obliczonym według polskiej stawki 19 proc. a podatkiem zapłaconym w Wielkiej Brytanii według nieco niższych brytyjskich stawek.

Również Paweł Jabłonowski, prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, uważa, że opodatkowanie dochodów uzyskiwanych za granicą stawką liniową, związaną z prowadzeniem jednoosobowej działalności, może prowadzić do znacznego obniżenia obciążeń podatkowych.

– Można uniknąć wysokiego podatku dochodowego wynikającego z polskiej skali podatkowej. Należy jednak mieć na uwadze formalności związane z założeniem działalności gospodarczej i jej rozliczaniem, których trzeba dopełnić nie tylko w Polsce – argumentował nasz rozmówca.

Dr Janusz Fiszer zwrócił również uwagę na fakt, że w sytuacji rozliczania polskiego podatku obliczonego według stawek progresywnych, mających zastosowanie do dochodu uzyskanego z tytułu pracy, czyli odpowiednio 19, 30 i 40 proc. – różnica ta jest znacznie większa. Jednak musiałyby zostać spełnione pewne warunki. Po pierwsze, brytyjski pracodawca musiałby zaakceptować zawarcie kontraktu na usługi z zagranicznym (czyli polskim) podmiotem, a nie opierać się na prostej umowie o pracę. Po drugie, świadczenie usług w Wielkiej Brytanii przez polski podmiot musiałoby wiązać się z naliczaniem VAT według stawek brytyjskich i prowadzeniem ewidencji VAT. Po trzecie, w tej sytuacji polski podmiot posiadałby w Wielkiej Brytanii tzw. zakład, czyli musiałby prowadzić w Wielkiej Brytanii ewidencję podatkową, tak jak inne firmy brytyjskie.

– Wszystko to wiąże się z dodatkowymi obowiązkami i kosztami. Podatnik musiałby w tym celu wynająć profesjonalną firmę brytyjską, świadczącą usługi podatkowe i księgowe. Powstaje pytanie, czy uzyskana w ten sposób ewentualna korzyść podatkowa zrekompensuje te dodatkowe obowiązki i koszty – dodał dr Fiszer.

Zdaniem Pawła Jabłonowskiego nie zawsze będzie możliwe zatrudnienie w formie samozatrudniania za granicą, które jest dość powszechne w Polsce.

– W niektórych krajach ta forma świadczenia pracy może wydać się mało popularna, zwłaszcza jeżeli potencjalny pracodawca chce mieć zwykłego pracownika – stwierdził Paweł Jabłonowski.

Mecenas Artur Cmoch, wspólnik i doradca podatkowy w Kancelarii Grynhoff, Woźny i Wspólnicy, podkreślił, że zarejestrowanie działalności gospodarczej przez podatników pracujących w krajach, z którymi zawarte są niekorzystne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (z metodą proporcjonalnego odliczenia), nie wyłączy obowiązku zapłaty w Polsce podatku z tytułu dochodów uzyskanych za granicą. Spowoduje jedynie, że podatek od tych dochodów obliczony zostanie przy zastosowaniu liniowej stawki podatku w wysokości 19 proc., a nie według skali.

– Niestety tak. Kwestie wymiany informacji podatkowych między państwami regulują przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę. Zagadnienie to jest także uregulowane w art. 305a Ordynacji podatkowej. Na zasadach wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska lub Wspólnota Europejska, informacje podatkowe mogą być udostępniane właściwym władzom podatkowym umawiających się państw.

Poza tym szczególnie ułatwiona została wymiana informacji podatkowych pomiędzy państwami Unii Europejskiej, ponieważ od 1 maja 2004 r. weszła w życie nowelizacja Ordynacji podatkowej mająca na celu dostosowanie jej przepisów do standardów Unii Europejskiej, tj. Dyrektywy Rady UE z 19 grudnia 1977 r. – 77/799/EWG w zakresie udostępniania i wymiany informacji podatkowych z innymi państwami.

– Wymiana informacji podatkowej obejmuje wszelkie dane, które są istotne dla prawidłowego określania podstawy opodatkowania i wysokości zobowiązania podatkowego w odniesieniu do opodatkowania dochodu, majątku lub kapitału. W związku z tym nie ma żadnych przeszkód, aby minister finansów lub upoważniony przez niego, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, dyrektor izby skarbowej lub dyrektor urzędu kontroli skarbowej zwrócili się z zapytaniem do zagranicznej administracji podatkowej w sprawie dochodów uzyskanych przez Polaka pracującego za granicą.

 

– Jak na razie raczej tego nie robią. Należy jednak mieć nadzieję, że z możliwości tej będą szerzej i chętniej korzystały.

– Jak można przypuszczać duża część osób pracujących np. w Wielkiej Brytanii mogła zataić przed polskim fiskusem swoje dochody ze względu na niekorzystne przepisy dotychczasowej polsko - brytyjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowa ta przewiduje metodę unikania podwójnego opodatkowania w postaci odliczenia proporcjonalnego. Polega ona na tym, że od podatku, jaki w Polsce należy się od całości dochodów danej osoby, w tym dochodu zagranicznego, odlicza się podatek zapłacony za granicą. Tym samym dochody, które za granicą uchodzą za niskie i są często zwolnione z miejscowego podatku, według polskich przepisów już takimi dochodami nie są. W konsekwencji dochody większości Polaków pracujących w Anglii obejmuje nasza najwyższa 40-proc. stawka PIT. W efekcie osoby te powinny dopłacić polskiemu fiskusowi znaczne kwoty podatku.

Osoby, które zataiły przed polskim fiskusem dochody uzyskane za granicą, muszą się liczyć z tym, że urząd skarbowy może skontrolować ich dochody przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Gdy stwierdzi zaległości podatkowe, będzie trzeba je zapłacić wraz z odsetkami. Należy też liczyć się z karą wynikającą z kodeksu karnego skarbowego.